ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

ΑΝΑΒΙΩΣΗ ΕΘΙΜΟΥ ΒΑΛΕΖΑΣ ΤΟ ΣΑΒΒΑΤΟ ΣΤΗ ΣΤΑΜΑΤΑ

Το έθιμο της Βάλεζας θα αναβιώσει το Σάββατο-9 Μαρτίου, στις 18.00, στην πλατεία Ηλιόπουλου στη Σταμάτα, πλησίον του δημοτικού Καταστήματος. Την εκδήλωση διοργανώνουν ο Δήμος Διονύσου, η Δημοτική Κοινότητα Σταμάτας και το ΚΑΠΗ Σταμάτας. Στην ουσία πρόκειται για αποκριάτικο γλέντι με μουσική, μασκαράδες, κέφι και πολύ χορό γύρω από τη φωτιά. Θα προσφερθούν σπιτικές πίτες και παραδοσιακές γκόγκλιες για όλους.

ΕΘΙΜΟ ΑΠΟ ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

Οι πληροφορίες για τη Βάλεζα ξεκινούν από τα πρώτα χρόνια μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους, το 1875 και έκτοτε, όταν οι κολίγοι στο τσιφλίκι του Ανδρέα Συγγρού (1830-1899) και κλεισμένοι μέσα στην «Μάντρα του Συγγρού» εκτόνωναν την καταπίεση, τον μόχθο και την φτώχεια στις γιορτές της αποκριάς.

Πιο συγκεκριμένα, δύο μερόνυχτα κρατούσαν αυτές οι γιορτές, Σάββατο και Κυριακή της Τυρινής. Σημείο αναφοράς ήταν η φωτιά που έκαιγε στο κέντρο της πλατείας. Οι μεγαλύτεροι με τα κάρα και τα ζώα, με τα κλαδευτήρια και τα πριόνια πήγαιναν στο δάσος, έκοβαν πεύκα, σκίνους, κουμαριές, κυρίως όμως πουρνάρια, τα οποία όταν καίγονταν δημιουργούσαν θόρυβο και σπίθες που έφταναν μέχρι τον ουρανό. Το τσούρμο, τραβούσε τις κλάρες μέχρι την πλατεία και στην ησυχία του χωριού ακουγόταν ένα σούρσιμο, ακολουθώντας ένα σύννεφο σκόνης, μαζί με γέλια και φωνές. Μόλις έφταναν στο κέντρο της πλατείας τα στοίβαζαν σε «τρακάδες». Παράλληλα, έψηναν κάθε λογής πίτες, γαλατόπιτες, τραχανόπιτες, τυρόπιτες, τις τραγανές μουσούντες (πίτες με αρωματικά χόρτα και αλεύρι). Το σούρουπο όλοι είχαν πάρει την θέση τους γύρω από την κεντρική «τρακάδα» με τα ξύλα. Κάποιος πυροδοτούσε την φωτιά.

Ξαφνικά ακουγόταν η ιαχή: “ΊΑ ΚΟΥΤΟΥΒΑΛΕΖΑ” (ελάτε στην Βάλεζα). Οι νέοι και τα παιδιά το φώναζαν πάλι και πάλι. Την ίδια στιγμή έριχναν πουρνάρια στην φωτιά κι αυτά έσκαγαν σαν χιλιάδες στράκα στρούκες, με τις σπίθες να χάνονται στο μαύρο του ουρανού. Όλα αυτά δημιουργούσαν μία απόκοσμη εικόνα και ταυτόχρονα μία πρωτόγνωρη ψυχική ανάταση, που προετοίμασε τους κατοίκους για το επερχόμενο γλέντι. Αυτό επαναλαμβανόταν συχνά για να κρατάει άσβεστη τη φωτιά, που λειτουργούσε σαν πόλος έλξης.

Η ΒΑΛΕΖΑ είναι μέρος της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Είναι ένα αποκριάτικο έθιμο που χρειάζεται τη δική μας συνεισφορά για να συνεχίσει να υπάρχει και τα επόμενα χρόνια.